Seminarski i Diplomski radovi

 1.1. OSNOVI EKONOMIJE

OIKONOMIJA (grčki)- pravilo, zakon o kučnom gospodarstvu. Prvo djelo

iz ove oblasti nastalo je u IV stoljeću, a napisao ga je KSENOFAN

(KSENOFONT) u pokušaju objašnjenja kakve se aktivnosti u društvu (ku-

ći) čine: - POLIS-GRAD, DRŽAVA

            OIKOS - GRAĐENJE, DOMAČINSTVO

            NOMOS - ZAKON

Politička ekonomija - bavi se problemom države i domačinstva. Javlja

se u 16.i 17.stoljeću a prvi ju je pomrnuo francuz Antonio Montekrijen

(1570-1621) u djelu "RASPRAVA O POLITIČKOJ EKONOMIJI". Ekonomija je u

njgovo doba bila problem politike. Izraz POLITIKON kasnije prihvata

klasična škola, a podjednako ga koristi i istok i zapad.

Alfred Maršal (1892-1924) umjesto političke ekonomije, upotrijebio je

izraz EKONOMIKA u knjizi "PRINCIPEI EKONOMIJE", a izraz ekonomika

upotrebljava se u anglosaksonskoj litaraturi za teoretsku ekonomiju.

U njemačkoj NACIONALNA EKONOMIJA.

Naručite seminarski rad ili diplomski rad 

Ekonomija je nauka o uvjetima, oblicima i zakonima, nastajanju razvi-

tka i nestajanju, historijski određenih načina proizvodnje pojedinaca

i grupa. To je nauka koja istražuje objektivne zakone koji regulišu

proizvodnju, raspodjelu, razmjenu i potrošnju na različitim stupnje-

vima razvoja.

Ona je i društvena nauka jer istražuje zakone koji regulišu međuodnose

ljudi, tj. društvene odnose, a pošto istražuje zakone koji regulišu me-

đusobne odnose ljudi u ekonomskoj oblasti života ona je i ekonomska

nauka.

Karl Marks je rekao: "Krajnji cilj ekonomije je razotkrivanje zakona

ekonomskog razvitka društva". Postoje 3 osnovna ekonomska predmeta:

   - Osnovi ekonomije - Politička ekonomija,

   - Ekonomija preduzeća i

   - Ekonomska politika.

Problemi ekonomije:

1. Predmet izučavanja - ekonomja je nauka koja se bavi problemima ka-

   ko se proizvodi i reprodukuje materijalno bogatstvo nekog društva.

2. Ekonomika se bavi problemima proučavanja uspješnog privređivanja.

   Ona treba da pokaže kako se rješavaju složeni ekonomski problemi

   ili kako se optimalno koriste raspoloživi resursi:

       - OPTIMALNI - način povezivanja ljudi sa sirovinama

       - RESEURSI  - izvori onih činilaca koji omogučuju proizvodnju.

   Ekonomija se bavi makro-problemima u društvu.

3. Ekonomska politika, bavi se problemima istraživanaja akcija i mje-

   ra kojim država osigurava svoje društvene interese, odnosno bavi

   se mjerama kojim se usmjeravaju privredni i društveni odnosi.

 Naručite seminarski rad ili diplomski rad

1.1.1. Problemi društvenog karaktera proizvodnje

Čovjek, djelujući u društvu, doprinosi društvu da ostvari ciljeve.

proizvodnja ne znaći samo djelovanje čovjeka na prirodu, već predsta-

vlja i složene društvene procese. Prilagođavajući prirodu, ćovjek je

mijenja ili se istovremeno i on mijenja i djeluje na druge ljude kao

i oni na njega.

1.1.2. Proizvodnja i međuljudski odnosi

Proizvodnja je stalni (kontinualni) proces. Da bi čovjek mogao da se

repredukuje mora neprestano da proizvodi. Što proizvodi on i troši.

Između proizvodnje i potrošnje postoje 2 faze:

   - raspodjela i

   - razmjena.

Proizvodnja stvara čitav niz međuljudskih odnosa:

  1. Neki ljudi su vlasnici sredstava za proizvodnju a neki su proiz-

     vođaći i radi toga stupaju u određene međusobne odnose.

  2. Ljudi u procesu proizvodnje moraju surađivati, ako su im sredst-

     va za proizvodnju zajednička, a ako su vlasništvo samo pojedinog

     dijela (klase), tada su u odnosu eksploatacije i klasne potčinje-

     nosti.

  3. Zajednički rad ljudi nameće potrebu za nekom vrstom jedinstvenog

     upravljanja tim radom. U tom slučaju to su odnosi upravljača, ko-

     ordinatora (rukovodilaca) rada i neposrednih proizvođaća.

  4. U društvu postoji niz osamostaljenih proizvodnih organizacija ko-

     se bave proizvodnjom jedne iste i različitih vrsta dobara, pa lju-

     di stupaju u određene međusobne odnose koji dobijaju oblike kon-

     kurencije.

  5. U zavisnosti od svog (vlasničkog ili nevlasničkog) odnosa prema

     sredstvima za proizvodnju, ljudi stupaju u određene odnose pri-

     svajanja ili raspodjele:

Karakteristike odnosa proizvodnje su slijedeće:

  - to su odnosi u koje ljudi stupaju samo u ekonomskoj oblasti druš-

    tvenog života,

  - u odnose proizvodnje ljudi stupaju nužno i nezavisno od svoje volje,

  - pošto su to odnosi društvene baze, oni se odražavaju i na oblike

    društvene nadgradnje,

  - odnosi proizvodnje su historijski promjenljivi.

 Naručite seminarski rad ili diplomski rad

a) Istorijska različitost odnosa proizvodnje

Ljudsko društvo prolazi kroz 5 historijskih stupnjeva razvitka:

   - prvobitna zajednica,

   - robovlasništvo,

   - feudalizam,

   - kapitalizam i

   - komunizam (koji uključuje i svoju nižu fazu - socijalizam).

Svi oni, međusobno se razlikuju po historijsku formiranim cjelinama

odnosa proizvodnje, odnosno, po karakteru i obliku odnosa proizvod-

nje koji u njima postoje. Ove razlike je moguće istaći na osnovu ra-

zličitog oblika svojine nad sredstvima za proizvodnju. Služeći se

tim kriterijumom, možemo napraviti razliku između eksploatisanih i

neeksploatisanih društvenih oblika. Ljudsko društvo prolazi kroz 3

historijski različita načina društvene proizvodnje, u kojima domini-

ra privatna svojina na sredstvima za proizvodnju: - robovlasništvo,

                                                  - feudalizam i

                                                  - kapitalizam

i 2 neeksploatatorska sistema društvene proizvodnje:

   - prvobitna zajednica i

   - komunizam (koji uključuje i svoju nižu fazu - socijalizam).

b) Odnosi proizvodnje i društvene kategorije

Ekonomski odnosi ili odnosi proizvodnje na svakom stupnju društvenog

razvoja čine splet veoma raznovrsnih odnosa u okviru svake historijski

formirane cjeline odnosa proizvodnje.

Unutrašnju povezanost svih tih odnosa regulišu određeni objektivni za-

koni.

Odnosi na različitim stupnjevima društvenog razvoja međusobno se razli-

kuju, pa su u skladu s tim historijski različiti i zakoni koji ih regu-

lišu.

Izrazi ili pojmovi kojima se služi politička ekonomija, odnosno naučni-

ci koji se bave istraživanjem objektivnih zakona koji regulišu međusob-

ne odnose ljudi u ekonomskoj oblasti društvenog života, nazivaju se

ekonomskim kategorijama, kao što su: - proizvodnja,

                                     - raspodjela,

                                     - razmjena i

                                     - potrošnja.